Սպասենք Թուրանի (TRIPP) փաստաթղթերին և կառուցման աշխատանքների մեկնարկին. դրանք ամեն ինչ կշտկեն

Բաքվում հրապարակվեցին Արցախի ղեկավարության դատավճիռները՝ փաշինյան նիկոլի սրտով ու կամքով կայացրած: Հետևաբար, Նոր Հայաստանից ոչ մի բողոքի ձայն չենք լսի, մանավանդ որ երեկ ժողվարչապետն Ալիև էֆենդու հետ ինչ-որ խաղաղության մրցանակի արժանացավ:

Ցնահ ազատազրկված Դավիթ Բաբայանը մի քանի օր պատերազմի օրերին իմ տանը մնաց: Եվ մի բան պատմեց, ինչն ինձ չզարմացրեց, քանզի լավ գիտեմ՝ ինչ ասել է եվնուխ, հատկապես՝ եվնուխ հարությունյան արայիկ:

ՈՒրեմն, 2020-ի նոյեմբերի 9-ի հրադադարից հետո Բաբայանը մտնում է եվնուխ նախագահի մոտ և տեսնում մի ճոխ սեղան, աշխարհի ամենաթանկ բարիքներով լի: Քեֆ էր անում ժողվարչապետի եվնուխ արայիկն իր ընկերների հետ պատերազմի ավարտի առիթով, հաշվում էին իրենց կրած անձնական նյութական վնասները և այլն: Դե, կարևորը դրանց համար այն էր, որ Արցախից ինչ-որ մի բան մնաց, և այդ ինչ-որ մի բանն էլ մնալու էր իրենց իշխանության ներքո: Դաշնակներն էլ 1920-ին բավարարվեցին Հայաստանի 10 հազար ք/կ տարածքով, հիմա ինչ անենք, երկրի հիմնական մասը վարի գնաց, зато էն մյուս մասը կարելի է լափել: Ոչինչ, ասում էին դաշնակները 1920-ին և հարությունյան արայիկը 2020-ին՝ քչով կբավարարվենք: Եվ բավարարվեցին:

2022թ. հոկտեմբերի 6-ից հետո ՌԴ ղեկավարությունը վերջին փորձն արեց արցախահայության փրկության՝ առաջարկեց ազգովի դիմել ՌԴ քաղաքացիություն ստանալու համար: Առաջարկվում էր նաև ձևականորեն դիմել ՌԴ կազմ մտնելու խնդրանքով, ինչը շատ կհեշտացներ Արցախի բնակիչներին ՌԴ անձնագրերի տրամադրումը:

Լինելով ՀՀ ժողվարչապետի գործող եվնուխ՝ հարությունյան արայիկը մերժեց, ավելի ստույգ՝ ոչ մի բան չնախաձեռնեց այդ ուղղությամբ: Ահա թե ինչ է նշանակում եվնուխ լինել. որքան էլ ոչխար լիներ հարությունյան արայիկը, նա չէր կարող չգիտակցել, որ դա փրկություն է, բայց, այնուամենայնիվ, եվնուխությունը թույլ չտվեց դրան փրկվել, այսինքն՝ թռնել փաշինյան նիկոլի գլխից և հետևել մոսկովյան առաջարկին: Այս մասին ընդունված չէ գրել կամ խոսել, բայց սա փաստ է: Եվնուխի նախկին խորհրդական Հյուսնունցն էլ է իր երևանյան ընկերներին պատմել այս մասին, թե արայիկը, իբր, չի կողմնորոշվում ռուսների առաջարկի պահով, չի կարող նիկոլին դեմ գնալ և այլն, և այլն:

Եվնուխ հարությունյանի և Արցախի ղեկավարության մյուս անդամների շնորհիվ այսօր ունենք հայաթափված Արցախ: Պետք չէ հուշել, որ տեսականորեն անհնար է ՌԴ քաղաքացիներին հայրենազրկել, իսկ քանի որ այդ մասին գիտեին նաև փաշինյանն ու Ալիևը, ջանք չխնայեցին, որպեսզի վիժեցվի արցախահայերի ՌԴ քաղաքացի դառնալու պրոցեսը:

Ինչևէ, Դավիթ Բաբայանը, Դավիթ Նազարյանը, Լևոն Մնացականյանը, Դավիթ Իշխանյանը պլյուս եվնուխը ստացան ցմահ ազատազրկում, Արկադի Ղուկասյանն ու Բակո Սահակյանը որպես 65 տարեկանն անց՝ 20 տարի:

Եվնուխ հարությունյան արայիկի պարագայում ամեն ինչ պարզ է: Բայց Բակոն ու Արկադի՞ն, կարելի է հարցնել՝ նրանց за что?

Իհարկե, այդ երկուսին լակոտ եվնուխի հետ չես համեմատի, բայց պետք է հիշել Գլեբ Ժեգլովին, որը սովորեցնում էր Շարապովին. «Наказания без вины не бывает, Шарапов»:

Իհարկե, նրանք մեղք ունեն: Լավ, դժվա՞ր էր արդյոք էդքան ղարաբաղցու մեջ մի արժանի, նորմալ մարդ գտնել և իշխանությունը փոխանցել: Գտնել մեկին, որը, նախ, եվնուխ չլիներ, և երկրորդ՝ շան պես չծառայեր փաշինյան նիկոլին, որի մտադրությունները Արցախի հետ կապված որևէ մեկի համար այլևս գաղտնիք պիտի չլինեին: Իհարկե, դժվար չէր, ցանկության դեպքում այնպիսի մի ղարաբաղցի կբերեին Բակոյի տեղը, որ փաշինյան նիկոլը դառնար հավի ճուտ: Ի՞նչ պետք է աներ այդ ղարաբաղցին: իոաննիսյան դանիելի ու բաբաջանյան արմանի նմաններին պիտի Ղարաբաղից հեռու պահեր (որպեսզի պատերազմի առաջին րոպեներին չվերացվեր Արցախի ՀՕՊ-ի ու հրետանու կեսը՝ շնորհիվ իոաննիսյանի «նավոդկի», Շուշիում ոստիկանները չզոհվեին մշակույթի տանը բաբաջանյանի «նավոդկով» և այլն), պետք է դուրս բերեր Պաշտպանության բանակը փաշինյան նիկոլի ենթակայությունից, թեկուզ և Հայաստանից զինվոր չստանալու գնով, ավելին, այդ ղարաբաղցին կարող էր նաև մեզ ազատել փաշինյան նիկոլից: Բայց արցախյան էլիտան գնաց իր ուրույն՝ խոնարհության և, հետևաբար, ինքնասպանության ճանապարհով, ռիսկ չարեց առճակատվել ՀՀ ղեկավարության հետ: Արդյունքում այսօր ունենք այն, ինչ ունենք:

Քանի կա այս իշխանությունը, Բաքվից գեթ մեկ հայ չի վերադառնա, բայց իրավիճակ կարող է փոխվել: Սպասենք Թուրանի (TRIPP) փաստաթղթերին և կառուցման աշխատանքների մեկնարկին, դրանք ամեն ինչ կշտկեն…

Արտյոմ ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ

Մեկնաբանություններ